Ochotnicza Straż Pożarna w Bestwince

Adres do korespondencji:

Ochotnicza Straż Pożarna w Bestwince, ul. św. Floriana  15, 43-512 Bestwina

Dane o założeniu straży

W kwietniu 1911 roku na terenie Bestwinki spłonęły cztery domy mieszkalno-gospodarcze z całym inwentarzem, stajnia i trzy stodoły wraz z szopami. Pożar spowodował duże straty. Wtedy to kierownik szkoły Walenty Ozga, przy poparciu wóta Franciszka Wawerczyka, z zawodu rolnika, wystąpił z inicjatywą założenia we wsi straży ogniowej. Zapisywanie do straży i załatwianie formalności związanych z założeniem straży rozpoczęto już w czerwcu 1911, jednak do formalnego założenia straży w Bestwince doszło początkiem 1912 roku. Potwierdzają to zapisy w „Kronice Szkoły" prowadzonej przez kierownika Walentego Ozgę, a później Józefa Pudełko. Od początku założenia straży komenda wydawana była w języku polskim.

Pierwszym prezesem został wybrany rolnik Antoni Janeczko, naczelnikiem Franciszek Maga jako podoficer wojskowy, skarbnikiem był Jan Adamaszek — stolarz, a sekretarzem rolnik Franciszek Kóska.

Charakterystyka działalności straży w okresie zaboru

Wiosną 1912 roku straż zakupiła w jednej z czesko-morawskich fabryk czterocylindrową sikawkę dwukołową o zaprzęgu konnym, o dużej wydajności. Kosztowała 1.200 złotych reńskich czyli 2400 koron austriackich. Starostwo powiatowe dało 800 reńskich, a resztę kosztów pokryło społeczeństwo Bestwinki. Przechowywano ją w remizie zbitej z desek. Zakupiono też trzy trąbki alarmowe, które rozmieszczono w różnych punktach wsi. Służyły one do alarmowania na wypadek pożaru. Wtedy domy były kryte słomą, co stwarzało duże zagrożenie pożarowe. Ćwiczenia uruchamiania i obsługi sikawki odbywały się początkowo w każdą niedzielę. Każdy strażak musiał znać wszystkie czynności związane z uruchomieniem i obsługą sikawki. Strażacy od początku brali udział w uroczystościach państwowych oraz kościelnych, a w Wielką Sobotę trzymali wartę honorową przy Bożym Grobie. Strażacy nie mieli jeszcze umundurowania, dlatego podczas różnych uroczystości występowali w cywilnych ubraniach, z biało-czerwonymi opaskami na rękawach.

Jesienią 1912 roku (okres wykopków ziemniaków) wybuchł groźny po­żar w Bestwinie, w przysiółku „Bednarczykowice". Pal ił się dom i stodoły. W tym pożarze spaliła się 7-letnia dziewczynka i zginął jej ojciec wskutek silne­go poparzenia, próbujący ratować swoje dziecko. Dwie poparzone krowy trzeba było poderżnąć. -Dopiero co założona straż pożarna Bestwinki bardzo się przy tym pożarze zasłużyła. Redaktor wydawanej w Bielsku w gazety pt. „Wieniec i Pszczółka" napisał wówczas duży artykuł o zasługach straży z Bestwinki. W nagrodę straż otrzymała ze Starostwa w Białej 10 ubrań roboczych, 10 pasów strażackich z toporkami i 10 blaszanych hełmów oraz podziękowanie na piśmie za czyn chwalebny.

Latem 19 I 3 roku strażacy z Bestwinki brali udział przy gaszeni poża­ru w sąsiednich Dankowicach oraz drugiego w sąsiednim Kaniowie. Wybuch pierwszej wojny światowej osłabił działalność straży spowodowaną powoływa­niem mężczyzn do wojska austriackiego.

Charakterystyka działalności straży w okresie międzywojennym

Druhowie powracający z wojska na nowo wstępowali w szeregi strażackie i starali się ożywić działalność jednostki. Na początku straż liczyła 30 druhów. Zakupione zostały dla nich nowe mundury galowe. Straż stopniowo wzbogacała swoją działalność. W 1925 roku straż otrzymała sztandar, w 1930 roku postanowiono budować nową strażnicę. Ze składek złożonych przez mieszkańców wsi zakupiono parcelę od Akademii Umiejętności w Krakowie. Plan budowy opra­cował druh Józef Marcieńczyk z Dankowie, który wówczas pracował jako projek­tant w powiatowym zarządzie budowlanym. Rolnicy w czynie społecznym zwieźli konnymi furmankami żwir z rzeki Biała, a cegielnia „Ślosarczyk" sprzedała cegłę po obniżonej cenie. Arcyksiążę Leon Habsburg przydzielił straży drzewo z lasu Janowskiego (w Janowicach), zaś naczelnik Jan Duda załatwił blachę miedzianą na dach w Walcowni Metali w Czechowicach, za którą potem zapłacili miesz­kańcy Bestwinki. Państwowe władze powiatowe dały straży dotacje na budowę strażnicy. Do 1935 roku wybudowany został tylko garaż na sprzęt pożarniczy i świetlica. W akcjach gaśniczych używano nadal sikawki o zaprzęgu konnym. w  193 8 roku mieszkańcy Bestwinki ufundowali straży sztandar.

Los straży w okresie okupacji hitlerowskiej

W okresie okupacji działalność straży w Bestwince była zakazana. Straż częściowo tworzyli niemieccy osiedleńcy, ale me przejawiała ona widocznej działalności. Zdewastowany został majątek straży. W 1940 roku bracia Jan i Alojzy Dudowie zostali aresztowani przez gestapo i osadzeni w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu, gdzie ponieśli śmierć. Wojsko radzieckie po wkroczeniu do wsi (koniec stycznia 1945 roku), w remizie strażackiej urządziło stajnię dla koni. Powstające we wsi pożary w czasie działań wojennych nie miał kto gasić.

Charakterystyka działalności straży po drugiej wojnie światowej

W 1945 roku stan strażnicy był okropny. W remizie i obok było pełno gnoju. Obok remizy leżała pompa strażacka bez kół. Na polu obok remizy znajdował się zbiorowy grób ośmiu poległych żołnierzy radzieckich. W takich to warunkach straż rozpoczynała działalność na nowo. W pierwszej kolejności uporządkowano remizę i

te­ren wokół  niej. Do wyremontowanej we własnym zakresie motopompy dh Stefan Bigos dorobił koła. W 1946 roku zakupiono motopompę i wóz konny do transportu sprzętu pożarniczego, wyjazdy do akcji nadal możliwe były przy użyciu koni. W 1952 roku ze składek mieszkańców wsi zakupiono pierwszy samochód pożarniczy „Schevrolet"- przerobiony z samochodu wojskowego z demobilu, W 1953 roku rozpoczęto budowę
nowej strażnicy. Jednak po wybudowaniu fundamentów dalszą budowę zatrzymał Powiatowy Zarząd Budowlany, z powodu małej odległości od linii sieci wysokiego napięcia (transformatora). Dalszą budowę rozpoczęto kontynuować dopiero w 1962            roku.

W dniu 21  lipca 1963 roku odbyło się uroczyste wmurowanie „kamienia węgielnego". Do budowy strażnicy przyczyniła się cała wieś. Uroczyste przekazanie strażnicy do użytku odbyło się w dniu 20 listopada 1966 roku. W uroczystości tej uczestniczył Przewodniczący Powiatowej Rady Narodowej w Bielsku-Białej, aktywista strażac­ki dh Antoni Kobiela. W późniejszym czasie dobudowano kuchnię i klatkę schodową. Z kolei, w 2000 roku dobudowano nowe ubikacje i pomieszczenia socjalne. W 1970 roku społeczeństwo wsi ufundowało straży nowy sztandar.

W 1964roku Komenda Powiatowa Straży Pożarnych w Bielsku-Białej przekazała straży samochód pożarniczy „Dodge". Z kolei w 1968 roku za­stąpiono go zakupionym przez straż samochodem pożarniczym marki „ Studebacker", a rok później przydzieliła lekki samochód pożarniczy marki „Żuk" GLM. Cenniejszym nabytkiem było zakupienie w 1980 roku samochodu pożarniczego „Star 25" od OSP Dziedzice. Już w 1985 roku przekazano go do Kopalni Węgla Kamiennego „Silesia" w Czechowicach Dziedzicach, W 1991 roku straż wyposażona została w samochód pożarniczy "Star 244"

Do najgroźniejszych w skutkach akcji ratowniczo gaśniczych zaliczyć należy uczestnictwo strażaków ze Starej Wsi w gaszeniu pożaru Rafinerii Nafty w Cze­chowicach Dziedzicach w 1971 roku, który pochłonął ponad 30 ofiar ludzkich, w 1992 roku udział w gaszeniu pożaru lasów w okolicach Olkusza oraz gaszenie pożarów lasów w okolicach Kuźni Raciborskiej w 1992 roku. W 1997 roku strażacy włożyli wiele wysiłku podczas udziału w akcji przeciwpowodziowej na terenie Kaniowa. W 1996 roku jednostka włączona została do Krajowego Systemu Ra­towniczo-Gaśniczego .

Prezesi i naczelnicy OSP w Bestwince

Kolejnymi prezesami  jednostki byli:

Funkcję naczelników straży pełnili kolejno:

Straż w statystyce

Średni stan liczebny członków w latach 2001 – 2004:

25 członków popierających

6 członków honorowych

22 członków młodzieżowych drużyn pożarniczych, w tym: 10 chłopców i 12 dziewcząt

 
Charakterystyka wyszkolenia pożarniczego:

Liczba przeszkolonych w zakresie:

wyszkolenia podstawowego - 60 członków

dowódców sekcji - 5 członków

naczelników - 11 członków

radiooperatorów - 5 członków

kierowców z uprawnieniami - 4 członków

obsługi aparatów powietrznych - 3 członków

z zakresu udzielania pierwszej pomocy medycznej - 8 członków

Ważniejsze wyróżnienia

W 1970 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Bestwince odznaczona została Złotym Medalem „Za zasługi dla pożarnictwa".

Złotym Znakiem Związku OSP RP odznaczeni zostali:

dh Kazimierz Święs   

Franciszek Kraus

Uchwałami Walnych Zebrań jednostki godność Członka Honorowego OSP w Bestwince otrzymali druhowie:

dh Franciszek Bigos            

dh Stanisław Kubik            

dh Kazimierz Święs           

dh Franciszek Wawerczyk  

dh Franciszek Kraus           

dh Władysław Gandor       

Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza otrzymali:

dh Stanisław Kubik    

dh Kazimierz Święs   

Dokumentowanie działalności OSP

Brak wydanych drukiem opracowań dotyczących działalności straży w Be­stwince. Znaczącym przyczynkiem opisującym niektóre fragmenty dziejów stra­ży jest osiem odcinków artykułu publikowanego w 1978 roku w nowinach gminnych, noszące tytuł „Kronika i okolicznościowe wspomnienia Ochotniczej Straży Pożarnej w Bestwince", autorstwa jednego z założycieli straży dh Franciszka Stopki. Straż posiada kronikarskie zapisy odtworzone w 2002 roku z okazji 90-lecia OSP. Zapisy obejmują 120 stron formatu  A4. Kroni­kę prowadzili kolejno druhowie Franciszek Koska, Kazimierz Święs, a ostatnio autorem kronikarskich zapisów jest dh Józef Distel.

Opracowano na podstawie materiałów zebranych przez prezesa dh Józefa Distela